KOSGEB destekleri, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından KOBİ'lere sağlanan, yapay zeka (AI) ve dijital dönüşüm yatırımlarının önemli bir kısmını geri ödemesiz hibe veya düşük maliyetli geri ödemeli finansman olarak karşılayan kamu kaynaklı programlardır. Bir üretim takip sistemi, kalite kontrol için görüntü işleme yazılımı ya da müşteri hizmetlerinde bir yapay zeka asistanı kurmak isteyen bir işletme, bu maliyetin tamamını kendi cebinden ödemek zorunda değildir. Doğru programa, doğru projeyle ve doğru zamanda başvurulduğunda, bu yatırımların ciddi bir bölümü devlet desteğiyle finanse edilebilir.
- KOSGEB'in üç ana kanalı yapay zeka ve dijital dönüşüm projelerini finanse eder: dijital olgunluk raporuna dayalı KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı, belirli temalarla açılan çağrı esaslı KOBİGEL, ve yeni ürün/yazılım geliştiren işletmeler için Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı. Destek tutarları ve oranları yıla ve çağrıya göre değiştiği için kesin rakamlar için her zaman KOSGEB'in güncel çağrı duyurusuna ve resmi sayfasına bakmak gerekir.
KOSGEB destekleri yapay zeka projelerini nasıl finanse eder?
KOSGEB, yapay zeka projelerini doğrudan "yapay zeka hibesi" adı altında değil, dijital dönüşüm ve Ar-Ge başlıkları altında finanse eder. KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı'nın resmi kapsamında nesnelerin interneti, bulut, büyük veri ve yapay zeka açıkça sayılan teknolojiler arasındadır. Yani projenizi bu teknoloji başlıklarına bağladığınızda destek mekanizmasının içine girersiniz.
Önemli olan, yapay zekayı bir amaç değil bir araç olarak konumlandırmaktır. KOSGEB değerlendiricileri "yapay zeka kuracağız" cümlesinden çok, "fire oranımızı düşüreceğiz", "enerji tüketimini azaltacağız" ya da "müşteri yanıt süresini kısaltacağız" gibi ölçülebilir iş sonuçlarına bakar. Yapay zekanın hangi iş problemini çözdüğünü ve bunun geri dönüşünü netleştirmek için önce yapay zeka ROI hesaplama mantığını kurmak, başvurunuzu güçlendirir.
KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı kimler için uygundur?
Bu program, mevcut iş süreçlerini dijitalleştirmek isteyen ve KOSGEB veritabanına kayıtlı KOBİ'ler için uygundur. Sürekli açık yapısı ve dijital olgunluk değerlendirmesine dayanması, onu en sistematik kanal yapar.
Programın belirleyici özelliği, başvuru öncesinde yetkilendirilmiş bir kurumdan Dijital Olgunluk Değerlendirme Raporu (DDX benzeri) alma zorunluluğudur. Bu rapor, işletmenizin dijital olgunluğunu ölçer ve hangi alanlarda yatırım yapmanız gerektiğine dair bir yol haritası çıkarır. Yani destek, gelişigüzel bir teknoloji alımını değil, bir teşhise dayalı dönüşümü finanse eder.
Desteklenen kalemler genellikle yeni (sıfır) donanım ve altyapı (sunucular, sensörler, ağ cihazları, endüstriyel robotlar) ile yazılım (ERP, CRM, üretim takip/MES, veri analitiği ve yapay zeka araçları) etrafında toplanır. İkinci el ekipman desteklenmez. Bu mantık, iş akışı otomasyonu gibi projelerle de çok iyi örtüşür.
Olgunluk raporunu bir formalite olarak görmeyin. Rapordaki tespitlerle başvurduğunuz projenin birebir örtüşmesi, değerlendirmede en çok dikkat edilen tutarlılık kriteridir.
KOBİGEL ile çağrı esaslı destek nasıl alınır?
KOBİGEL (KOBİ Gelişim Destek Programı), belirli temalar etrafında dönemsel çağrılarla açılan proje bazlı bir programdır. Geçmiş çağrılarda "İmalat Sanayinde Dijitalleşme" gibi temalar yayımlanmış ve dijital dönüşüm projeleri bu kapsamda desteklenmiştir.
KOBİGEL'in sürekli açık olmaması en kritik noktadır: destek almak için KOSGEB'in ilgili tema çağrısını açmasını beklemek ve duyurulan başvuru penceresi içinde başvurmak gerekir. Bu nedenle web sitesini ve duyuruları düzenli takip etmek şarttır. Konya gibi sanayi yoğun bir şehirde, yerel imalatçılar için bu çağrılar özellikle değerlidir; somut kullanım fikirleri için Konya sanayisinde yapay zeka kullanım alanları yazısı iyi bir başlangıç sunar.
Çağrı yayımı
KOSGEB belirli bir tema (ör. imalatta dijitalleşme) için başvuru penceresi açar.
Proje hazırlığı
İş problemi, yapay zeka çözümü, bütçe ve beklenen sonuç netleştirilir.
e-Devlet başvurusu
Proje KOBİ Bilgi Sistemi üzerinden çevrim içi sunulur.
Kurul değerlendirmesi
Proje, fizibilite ve katma değer açısından puanlanır.
Uygulama ve izleme
Onaylanan proje hayata geçirilir, harcamalar belgeyle raporlanır.
Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı yapay zeka yazılımı için mi?
Evet, kendi yapay zeka çözümünü veya yazılımını geliştiren işletmeler için en uygun program Ar-Ge ve İnovasyon Destek Programı'dır. Hazır bir ürün almak yerine yeni bir ürün, süreç veya hizmet üreten projeler bu kapsama girer.
Bu program, dışarıdan hazır yazılım satın almaktan farklı olarak, sıfırdan bir yapay zeka modeli, algoritma veya yazılım geliştirmeyi hedefler. Desteklenen giderler genellikle prototip geliştirmeye yönelik makine-teçhizat, yazılım, dışarıdan sağlanan hizmet, personel, test/analiz ve tanıtım kalemlerini kapsar. Bir yazılım firması veya kendi üretim hattına özel bir tahmin modeli geliştirmek isteyen bir imalatçı için doğru adres burasıdır. Örneğin bir kestirimci bakım algoritması geliştirmek, tam da bu programın ruhuna uyar.
Hangi giderler desteklenir, hangileri desteklenmez?
Desteklenen giderler programa göre değişse de genel çerçeve donanım, yazılım, danışmanlık/hizmet ve bazı durumlarda personel giderleri etrafında şekillenir. Desteklenmeyenler ise nettir: ikinci el ekipman, kişisel harcamalar ve çağrı kapsamı dışındaki kalemler.
Aşağıdaki karşılaştırma, hangi ihtiyacınız için hangi kanala yönelmeniz gerektiğini özetler:
Dijital Dönüşüm Programı
Piyasadaki ERP, CRM, MES veya yapay zeka aracını kurmak isteyen, olgunluk raporu alabilen KOBİ'ler için.
KOBİGEL
Belirli bir tema çağrısı açıldığında, proje bazlı ve rekabetçi destek arayan işletmeler için.
Ar-Ge ve İnovasyon
Kendi yapay zeka yazılımını, modelini veya yeni ürününü sıfırdan geliştirenler için.
Aynı harcamayı iki ayrı programdan birden destekletemezsiniz. Projeyi parçalara bölmeden önce, hangi giderin hangi programa en yüksek oranla uyduğunu bir danışmanla netleştirin.
Başvuru süreci adım adım nasıl işler?
Tüm KOSGEB başvuruları e-Devlet üzerinden KOBİ Bilgi Sistemi'ne giriş yapılarak çevrim içi yürütülür; ilk adım işletmenin KOSGEB veritabanına kayıtlı olmasıdır. Bunun ötesindeki süreç, hazırlık kalitesiyle doğru orantılı ilerler.
Pratikte sağlıklı bir yol şudur: önce çözmek istediğiniz iş problemini ve beklenen geri dönüşü netleştirin, ardından buna en uygun programı seçin, gerekli raporu (örneğin dijital olgunluk raporu) alın, projeyi ölçülebilir hedeflerle yazın ve onay sonrası tüm harcamaları faturalandırarak belgeleyin. Yapay zekaya ilk kez adım atan işletmeler için bu zihinsel çerçeveyi kurmadan önce KOBİ'ler için 5 adımda yapay zeka başlangıcı rehberini okumak, projeyi gerçekçi bir zemine oturtur.
Bu noktada en sık yapılan hata, desteğin tüm maliyeti karşıladığını varsaymaktır. Programların çoğunda bir kısım geri ödemesiz hibe, bir kısım ise geri ödemeli (faizsiz veya düşük maliyetli) finansman olarak verilir ve belirli bir oranda işletme katkısı beklenir. Bu oranlar her çağrıda değişebildiğinden, taahhüt vermeden önce mutlaka güncel uygulama esaslarını okuyun.
Kesin tutarları nereden öğrenmeliyim?
Destek üst limitleri, hibe-geri ödeme oranları ve son başvuru tarihleri her yıl ve her çağrı için ayrı ayrı güncellendiğinden, bu rakamlar yalnızca KOSGEB'in resmi kaynaklarından doğrulanmalıdır. İnternetteki ikincil kaynaklar genellikle eski çağrılara ait olabilir.
Doğru bilgi için izlemeniz gereken üç adres: KOSGEB resmi web sitesindeki ilgili program sayfası, o programa ait güncel Uygulama Esasları/Yönerge belgesi ve KOBİGEL gibi programlar için yayımlanan çağrı duyurusu. Stratejik olarak doğru program seçimi ve gerçekçi bir dijital dönüşüm planı için işletmenize özel destek almak isterseniz yapay zeka çözümleri hizmetimiz ve kapsamlı KOBİ'ler için yapay zeka rehberi yol gösterici olacaktır.
KOSGEB destekleri, doğru kullanıldığında bir KOBİ'nin yapay zeka yolculuğundaki en büyük finansal engeli kaldırır. Anahtar, parlak bir teknolojinin değil, çözülmüş bir iş probleminin peşinden gitmek ve başvuruyu güncel resmi esaslara göre titizlikle hazırlamaktır.